آموزش تعمیر بخاری خودرو به صورت گام به گام | راهنمای کامل رفع مشکل بخاری ماشین
آموزش تعمیر بخاری خودرو یکی از مهمترین مهارتهایی است که هر مکانیک خودرو یا علاقهمند به برق و تهویه خودرو باید فرا بگیرد. بخاری خودرو یکی از اجزای حیاتی برای آسایش سرنشینان در فصل سرما است. خرابی آن میتواند علاوه بر آزار سرنشینان، نشانهای از ایرادهای جدی در سیستم خنککننده موتور نیز باشد.
در این مقاله از سایت فنی آکادمی، بهصورت کامل و مرحلهبهمرحله آموزش تعمیر بخاری خودرو را بررسی میکنیم. از دلایل گرم نکردن بخاری ماشین تا مراحل عیبیابی و تعمیر حرفهای، به شما کمک میکنیم تا به یک متخصص واقعی تبدیل شوید.
علت گرم نکردن بخاری ماشین چیست؟
در ادامه مهمترین دلایل گرم نکردن بخاری خودرو را معرفی کرده و هر کدام را با جزئیات توضیح میدهیم:
۱. پایین بودن سطح آب رادیاتور
یکی از اصلیترین دلایل گرم نکردن بخاری، کم بودن سطح مایع خنککننده در سیستم است. بخاری خودرو گرمای لازم را از مایع داغ موتور دریافت میکند. زمانی که این مایع کافی نباشد، انتقال گرما به رادیاتور بخاری به درستی انجام نمیشود.
در بسیاری از مواقع، نشتهای جزئی، تبخیر یا استفاده نکردن از ضد یخ مناسب باعث افت سطح آب میشود. بررسی و تنظیم بهموقع سطح آب با استفاده از مایع مناسب میتواند عملکرد بخاری را بهبود بخشد.
۲. خرابی ترموستات
ترموستات وظیفه دارد در زمانی مشخص مسیر جریان آب را به سمت رادیاتور باز یا بسته کند تا دمای موتور در حالت استاندارد باقی بماند. اگر ترموستات در حالت باز گیر کند، آب بیش از حد در رادیاتور سرد شده و موتور به دمای لازم نمیرسد. در نتیجه، بخاری نمیتواند گرما تولید کند.
برای تست ترموستات، باید میزان گرمایش لولهها را بررسی کرد. اگر شلنگ پایین رادیاتور زودتر از معمول گرم میشود، ترموستات خراب است. تعویض این قطعه ساده ولی حیاتی است.
۳. هوا گرفتن سیستم خنککننده
وجود حبابهای هوا در سیستم، به خصوص در مسیر رادیاتور بخاری، مانع از چرخش مناسب مایع خنککننده میشود. در نتیجه، گرما از موتور به بخاری منتقل نمیشود و کابین خودرو سرد میماند.
برای رفع این مشکل باید سیستم را هواگیری کرد. این کار معمولاً از طریق پیچهای مخصوص در سیستم خنککننده یا با باز نگه داشتن درب رادیاتور هنگام گرم شدن خودرو انجام میشود.
۴. گرفتگی رادیاتور بخاری
در طول زمان، رسوبات، زنگزدگی و آلودگیها در رادیاتور بخاری تجمع مییابند. این گرفتگی باعث کاهش جریان مایع گرم شده و کارایی بخاری را بهشدت کاهش میدهد.
تمیز کردن یا شستوشوی رادیاتور با مواد جرمگیر مخصوص یا حتی تعویض آن در صورت نیاز، میتواند عملکرد بخاری را به حالت اولیه برگرداند.
۵. خرابی فن بخاری
فن بخاری وظیفه دارد هوای گرم را از رادیاتور بخاری به داخل کابین هدایت کند. در صورتی که این فن خراب باشد یا نچرخد، حتی در صورت عملکرد صحیح سایر اجزا، کابین خودرو گرم نمیشود.
برای بررسی این قطعه باید اتصالات برق و فیوز فن بررسی شده و در صورت لزوم، موتور فن یا مقاومت سری آن تعویض شود.
۶. خرابی کلید یا شیر بخاری
برخی خودروها دارای کلید یا شیر مکانیکی/الکترونیکی هستند که مسیر آب گرم به رادیاتور بخاری را باز و بسته میکند. خرابی این قطعه باعث جلوگیری از ورود آب گرم به بخاری شده و در نتیجه کابین سرد باقی میماند.
تعویض این قطعه نیاز به دسترسی به داشبورد یا شلنگهای ورودی دارد که در دوره آموزش تعمیر بخاری خودرو به صورت عملی تدریس میشود.
مراحل آموزش گام به گام تعمیر بخاری خودرو
مرحله ۱: بررسی و تنظیم سطح آب رادیاتور
در گام اول از آموزش تعمیر بخاری خودرو، بررسی سطح آب موتور الزامی است. خودرو باید کاملاً سرد باشد. در رادیاتور یا منبع انبساط را باز کرده و سطح آب را کنترل کنید. استفاده از ضدیخ استاندارد (مثلاً سبز یا نارنجی) با نسبت ۵۰-۵۰ بسیار توصیه میشود.
در صورتی که سطح مایع پایین است، باید نشتیها را پیدا و رفع کنید. این کار ممکن است نیاز به فشارسنج رادیاتور یا تستر مخصوص داشته باشد که در آموزشگاههای تخصصی مانند فنی آکادمی آموزش داده میشود.
مرحله ۲: تست و تعویض ترموستات
در مرحله دوم، ترموستات باید بررسی شود. با روشن کردن موتور و بررسی دمای لولهها میتوان فهمید ترموستات باز یا بسته است. اگر دمای موتور بالا نمیرود، ترموستات خراب است.
تعویض ترموستات نیاز به باز کردن مسیر خروجی آب موتور دارد. در این مرحله، واشرهای جدید استفاده کرده و پیچها به گشتاور استاندارد بسته میشوند. در دوره آموزش تعمیر بخاری خودرو این مراحل بهصورت عملی آموزش داده میشوند.
مرحله ۳: هواگیری سیستم خنککننده
حذف هوای اضافی از سیستم باعث میشود مایع خنککننده به درستی جریان یابد. این کار معمولاً با باز کردن پیچ هواگیری (در خودروهایی که این پیچ را دارند) یا قرار دادن خودرو در شیب و باز گذاشتن درب رادیاتور انجام میشود.
هواگیری یکی از مراحل حساس است و در صورت ناقص انجام شدن میتواند منجر به جوش آوردن خودرو یا گرم نکردن بخاری شود.
مرحله ۴: تست و تمیز کردن رادیاتور بخاری
در این مرحله از آموزش تعمیر بخاری خودرو، مسیرهای ورودی و خروجی رادیاتور بخاری بررسی میشود. اگر جریان مایع کاهش یافته، میتوان رادیاتور را باز کرده و با جرمگیر مخصوص بشویید.
گاهی اوقات، دسترسی به رادیاتور سخت است و نیاز به باز کردن داشبورد دارد. در این شرایط تجربه و آشنایی با قطعات داخل کابین بسیار مهم است.
مرحله ۵: بررسی فن و مدار الکتریکی
اگر بخاری کار نمیکند ولی موتور گرم است، باید فن بخاری و مدارهای الکتریکی آن بررسی شود. با مولتیمتر ولتاژ در سوکت فن را تست کرده و فیوز مربوطه را چک کنید.
در صورت خرابی موتور فن، باید آن را با فن مشابه از نظر توان و ولتاژ تعویض کرد. گاهی اوقات مقاومت فن نیز خراب میشود که باعث کار نکردن فن در برخی دورها میشود.
مرحله ۶: بررسی کلید یا شیر کنترل بخاری
در آخرین مرحله از آموزش تعمیر بخاری خودرو، کنترل شیر یا کلید بخاری را بررسی کنید. اگر فرمان باز و بسته شدن شیر داده نمیشود، سیمکشی یا خود کلید مشکل دارد.
در برخی خودروهای جدید، این فرآیند الکترونیکی است و نیاز به بررسی با دستگاه دیاگ دارد که در کلاسهای عملی آموزش داده میشود.
نکات مهم هنگام تعمیر بخاری خودرو
- همیشه از مایع ضد یخ استاندارد استفاده کنید
- قبل از باز کردن هر قطعه، باتری خودرو را قطع کنید
- در صورت نداشتن تجربه، از دورههای آموزش فنی استفاده کنید
- برای تستهای برقی، از مولتیمتر استفاده شود
ابزارهای لازم برای تعمیر بخاری ماشین
- آچار و پیچگوشتی
- انبر قفلی
- مولتیمتر دیجیتال
- ظرف جمعآوری آب رادیاتور
- مایع ضدیخ و شوینده سیستم خنککننده
- نوار تفلون و واشرهای یدکی
آموزش تعویض فن بخاری خودرو
یکی از رایجترین مشکلات، سوختن فن بخاری است. برای تعویض مراحل زیر را دنبال کنید:
- باتری را قطع کنید
- داشبورد یا قاب زیر فرمان را باز کنید
- سوکت برق فن را جدا کرده و فن را خارج کنید
- فن جدید را با همان مشخصات جایگزین کنید
- مجدد سیستم را مونتاژ و تست نمایید
هزینه تعمیر بخاری خودرو چقدر است؟
قیمت تعمیر بخاری خودرو بسته به نوع مشکل و مدل ماشین متغیر است:
| نوع خرابی | هزینه تقریبی (تومان) |
| تعویض ترموستات | ۵۰٬۰۰۰ تا ۲۵۰٬۰۰۰ |
| شستشوی رادیاتور بخاری | ۱۵۰٬۰۰۰ تا ۳۵۰٬۰۰۰ |
| تعویض موتور فن | ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۸۰۰٬۰۰۰ |
| هواگیری سیستم خنککننده | ۵۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ |
| تعویض شیر بخاری | ۱۰۰٬۰۰۰ تا ۲۵۰٬۰۰۰ |
چرا آموزش تعمیر بخاری خودرو مهم است؟
با یادگیری این مهارت، هزینههای تعمیرات را کاهش میدهید
در فصل سرد، ایمنی و آسایش خانوادهتان را تضمین میکنید
میتوانید بهعنوان شغل فنی و درآمدزا روی آن حساب کنید
مناسب علاقمندان به برق خودرو و مکانیک خودرو است
دوره آموزش تعمیر بخاری خودرو در آموزشگاه فنی آکادمی
اگر میخواهید بهصورت تخصصی تعمیر بخاری و سیستم تهویه خودرو را یاد بگیرید، دوره آموزش تعمیر بخاری خودرو در آموزشگاه فنی آکادمی یکی از بهترین گزینههاست. در این دوره:
- آموزش عملی روی خودرو واقعی
- تدریس توسط استادان با تجربه
- ارائه مدرک فنیحرفهای معتبر
- امکان خوابگاه برای هنرجویان شهرستانی
- پشتیبانی بعد از اتمام دوره
برای دریافت مشاوره رایگان، با شمارههای آموزشگاه تماس بگیرید یا از طریق فرم سایت ثبتنام کنید.
جدول عیبیابی بخاری خودرو
| علائم مشکل | قطعه مظنون | اقدام لازم |
| بخاری کاملاً گرم نمیکند | سطح پایین آب رادیاتور | افزودن ضدیخ، بررسی نشتی |
| هوا در کابین خنک است | ترموستات | تعویض ترموستات |
| صدای کار کردن فن ولی هوای سرد | رادیاتور بخاری یا شیر | هواگیری یا تمیزکاری رادیاتور |
| فن کار نمیکند | موتور فن، فیوز | بررسی برق، تعویض موتور |
| دکمه بخاری عمل نمیکند | کلید، سیمکشی | تست کلید، بررسی اتصال |
| بوی بد از بخاری | جرم رادیاتور، کپک در فیلتر | شستوشوی سیستم، تعویض فیلتر کابین |
سوالات متداول درباره آموزش تعمیر بخاری خودرو
۱. بخاری ماشین چرا گرما نمیدهد؟
اصلیترین دلایل گرم نکردن بخاری خودرو عبارتند از:
پایین بودن سطح آب رادیاتور
خرابی ترموستات
گرفتگی رادیاتور بخاری
وجود هوا در سیستم خنککننده
خرابی فن یا شیر بخاری
برای رفع این مشکل ابتدا سطح آب و ترموستات بررسی شود، سپس هواگیری و عملکرد فن و شیر تست گردد.
۲. از کجا بفهمیم ترموستات خراب است؟
اگر موتور خودرو به دمای نرمال نمیرسد یا بخاری خودرو هوای سرد میزند، احتمال دارد ترموستات در وضعیت باز گیر کرده باشد. همچنین اگر مدتزمان گرم شدن خودرو بیش از حد طول بکشد، ترموستات مشکوک به خرابی است.
۳. چطور بخاری خودرو را هواگیری کنیم؟
برای هواگیری سیستم بخاری خودرو این مراحل را دنبال کنید:
موتور خاموش و سرد باشد
درب رادیاتور یا مخزن انبساط را باز کنید
خودرو را روشن کرده و بخاری را روی حداکثر بگذارید
اجازه دهید هوا به تدریج از سیستم خارج شود (یا از پیچ هواگیری استفاده کنید اگر وجود دارد)
در نهایت مایع خنککننده را کامل کنید
۴. آیا بخاری خودرو فیوز جداگانه دارد؟
بله، بخاری خودرو، بهویژه فن بخاری دارای فیوز مخصوص است. این فیوز معمولاً در جعبه فیوز کنار باتری یا زیر داشبورد قرار دارد. اگر فن بخاری کار نمیکند، حتماً فیوز آن را بررسی و در صورت سوختن، تعویض کنید.
۵. چطور بفهمیم فن بخاری خراب شده است؟
اگر هنگام روشن کردن بخاری هیچ بادی حس نمیکنید و صدایی از فن شنیده نمیشود، احتمال خرابی فن وجود دارد. در این حالت با استفاده از مولتیمتر، برق سوکت فن را بررسی کنید. در صورت رسیدن برق و کار نکردن فن، موتور آن خراب است و باید تعویض شود.
۶. چرا بخاری ماشین بوی سوختگی میدهد؟
بوی سوختگی بخاری معمولاً به دلایل زیر ایجاد میشود:
- وجود گرد و خاک روی المنت یا مقاومت فن
- سوختگی در سیمکشی یا اتصال کوتاه
- گرمای زیاد به علت خرابی مقاومت فن
در این حالت باید سیستم برقی بخاری بهطور کامل بررسی شود.
۷. گرفتگی رادیاتور بخاری چه علائمی دارد؟
وقتی شلنگ ورودی رادیاتور بخاری داغ و شلنگ خروجی آن سرد باشد، نشانه گرفتگی داخلی رادیاتور بخاری است. این مشکل باعث گرم نکردن بخاری میشود. در این شرایط باید رادیاتور باز شده و با محلول مخصوص شستشو داده شود یا تعویض گردد.
۸. چرا بخاری خودرو فقط در حرکت گرم میشود؟
این مشکل معمولاً به دلیل گردش ناکافی مایع در سیستم، پایین بودن سطح آب، یا خرابی واترپمپ رخ میدهد. وقتی خودرو حرکت میکند، فشار گردش بیشتر میشود و مایع به بخاری میرسد. اما در حالت توقف، بخاری گرما نمیدهد.
۹. آیا میتوان تعمیر بخاری خودرو را در خانه انجام داد؟
بله، برخی از اقدامات مانند بررسی سطح آب، هواگیری، تست فیوز و حتی تعویض ترموستات را میتوان در خانه انجام داد. اما برای تعمیرات پیشرفتهتر مانند تعویض فن یا باز کردن رادیاتور بخاری، تجربه و ابزار تخصصی لازم است.
۱۰. آموزش تعمیر بخاری خودرو چند ساعت زمان میبرد؟
در آموزشگاه فنی آکادمی، این دوره بهصورت عملی و فشرده برگزار میشود. مدت زمان آموزش بسته به سطح هنرجو بین ۸ تا ۱۲ ساعت آموزشی عملی زمان میبرد که بهصورت حضوری و با ارائه مدرک معتبر برگزار میشود.
۱۱. هزینه تعویض رادیاتور بخاری چقدر است؟
هزینه تعویض رادیاتور بخاری بستگی به نوع خودرو دارد. بهطور میانگین بین ۷۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان هزینه برای رادیاتور بخاری و دستمزد نصب آن باید در نظر گرفت.
۱۲. بهترین آموزشگاه برای یادگیری تعمیر بخاری خودرو کجاست؟
آموزشگاه فنی آکادمی یکی از تخصصیترین مراکز آموزش تعمیرات خودرو در کشور است که دوره تعمیر بخاری خودرو را بهصورت کاملاً عملی، با تجهیزات کامل و مدرک رسمی سازمان فنیحرفهای برگزار میکند.
جمعبندی نهایی آموزش تعمیر بخاری خودرو
آموزش تعمیر بخاری خودرو یکی از مهارتهای کاربردی و ضروری برای تمام کسانی است که در حوزه مکانیک خودرو، برق خودرو یا تعمیرات تخصصی فعالیت میکنند. با توجه به اهمیت سیستم گرمایشی خودرو در فصول سرد سال، آشنایی کامل با نحوه عملکرد بخاری، دلایل رایج خرابی، روشهای عیبیابی و نحوه تعمیر آن، یک مهارت کلیدی و بازارپسند محسوب میشود.
در این مقاله تلاش کردیم تمام مراحل آموزش تعمیر بخاری خودرو را از سطح مقدماتی تا پیشرفته بررسی کنیم. از بررسی سطح آب رادیاتور و ترموستات گرفته تا تعویض فن بخاری و هواگیری سیستم خنککننده، همه نکات بهصورت گام به گام و کاربردی توضیح داده شدند.
با یادگیری این مهارت:
- میتوانید بهعنوان یک تعمیرکار حرفهای وارد بازار کار شوید
- در زمان و هزینههای تعمیرات شخصی خودرو صرفهجویی کنید
- امنیت و آسایش سرنشینان خودرو را در فصل سرما تضمین کنید
- با یک تخصص فنی پردرآمد، مسیر شغلی خود را توسعه دهید
اگر واقعاً به دنبال یادگیری اصولی و تخصصی آموزش تعمیر بخاری خودرو هستید، آموزشگاه فنی آکادمی با ارائه آموزشهای کاملاً عملی، مربیان باتجربه و صدور مدرک فنیحرفهای، بهترین بستر را برای رشد حرفهای شما فراهم کرده است.
اکنون بهترین زمان برای شروع است. همین حالا در دوره آموزش برق خودرو ثبتنام کنید و گام اول را برای تبدیل شدن به یک تکنسین ماهر و متخصص بردارید.